Zmiany w zakresie ewidencji akcyzowych

Na mocy ustawy z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2021 poz. 694), od 01.01.2022 r. miał wejść w życie generalny obowiązek prowadzenia ewidencji akcyzowych w formie elektronicznej.

Zgodnie z treścią § 2 ust. 2 Rozporządzenia, dokumentacja powinna umożliwiać identyfikację podmiotu zobowiązanego do jej prowadzenia i miejsca prowadzenia działalności, której ta dokumentacja dotyczy. W praktyce oznacza to konieczność powiązania ewidencji z miejscem prowadzenia działalności gospodarczej. Jest to szczególnie istotne w przypadku podmiotów prowadzących działalność w co najmniej dwóch lokalizacjach. 

Prowadzenia ewidencji akcyzowych w formie elektronicznej wymaga od przedsiębiorców zaopatrzenia się w programy spełniające wymogi ujęte przez ustawodawcę w treści § 7 Rozporządzenia tj.: 

  • Muszą umożliwiać wgląd w treść dokonywanych wpisów
  • Muszą zapewniać ochronę przechowywanych danych przed zniekształceniem lub utratą
  • Muszą umożliwiać dokonywanie korekty danych, identyfikację osoby dokonującej tej korekty oraz daty jej dokonania
  • Muszą umożliwiać wygenerowanie i wydruk, w porządku chronologicznym
  1. A) wpisów do dokumentacji
  2. B) zestawień danych wymienionych w szczegółowych typach ewidencji oraz podsumowanie ilości odpowiednio wyrobów akcyzowanych, w tym suszu tytoniowego i banderol podatkowych
  3. C) raportów na żądanie Naczelnika US (nowe uprawnienie) lub Naczelnika UCS
  • Muszą uniemożliwiać usuwanie wpisów

Planowane zmiany w przepisach o ewidencjach akcyzowych

Według pierwotnego założenia 01.01.2022 r. miał wejść w życie generalny obowiązek prowadzenia ewidencji akcyzowych w formie elektronicznej. Niemniej jednak zgodnie z treścią projektu z dnia 4 października 2021 r. rozporządzenia MFFiPR zmieniającego rozporządzenie w sprawie ewidencji i innych dokumentacji dotyczących wyrobów akcyzowych i znaków akcyzy (etap rządowy) oraz projektu z dnia 6 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw  (etap rządowy), planowane jest przesunięcie wejścia w życie obowiązku prowadzenia ewidencji akcyzowych w formie elektronicznej o rok tj. z 01.01.2022 r. na dzień 01.01.2023 r.

Elektroniczne ewidencje akcyzowe – metodyka zmian

Na mocy nowego rozporządzenia zrezygnowano z dotychczasowych wzorów ewidencji.
Nowe przepisy zawierają w sobie zasadniczo treść likwidowanych wzorów. 

Przykład:

Pierwotna treść: § 20. 1. Karta kupażu lub wytwarzania wyrobu winiarskiego zawiera:

 1) numer pojemnika, w którym sporządza się kupaż lub wytwarza się wyrób winiarski;

 2) datę kupażu lub wytwarzania wyrobu winiarskiego; 

3) rodzaj i typ wyrobu winiarskiego;

 4) ilości zużytych składników wyrażone w kilogramach lub litrach;

 5) informacje dotyczące analizy laboratoryjnej składników, w tym zawartość alkoholu, kwasowość ogólną, kwasowość lotną, ekstrakt całkowity; 

6) rozliczenie otrzymanych wyrobów winiarskich, w tym datę, numer dowodu, miejsce, numery pojemników, rozchód litrów, straty technologiczne i stan litrów. 

  1. Wzór karty kupażu lub wytwarzania wyrobu winiarskiego określa załącznik nr 8 do rozporządzenia.

 

Treść po zmianach: § 39. Dokumentacja, o której mowa w § 37 pkt 2, zawiera dane obejmujące:

 1) numer pojemnika, w którym sporządza się kupaż lub wytwarza się wyrób winiarski;

 2) datę kupażu lub wytwarzania wyrobu winiarskiego;

 3) rodzaj i typ wyrobu winiarskiego;

 4) ilość zużytych składników wyrażoną w litrach lub kilogramach;

 5) zawartość alkoholu i ekstraktu całkowitego; 6) rozliczenie otrzymanych wyrobów winiarskich, w tym, datę, numer dowodu, miejsce, numery pojemników, rozchód litrów i stan litrów; 

7) wysokość strat rzeczywistych stwierdzonych po fazie leżakowania, kupażu lub wytwarzania wyrobu winiarskiego wyrażoną w litrach.

Ewidencje bez zmian w zakresie raportowanych danych

Zmiany w zakresie raportowanych danych nie obejmą:

  • Ewidencji wyrobów akcyzowych w składzie podatkowym
  • Ewidencji wyrobów akcyzowych wysyłanych z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy
  • Ewidencji wyrobów akcyzowych nabywanych wewnątrzwspólnotowo
  • Ewidencji wyrobów akcyzowych dostarczanych na terytorium kraju przez sprzedawcę za pośrednictwem przedstawiciela podatkowego
  • Ewidencji dokumentów handlowych
  • Ewidencji wyrobów akcyzowych zwolnionych od podatku akcyzowego ze względu na ich przeznaczenie
  • Ewidencji suszu tytoniowego

Zmiany w ewidencji podatkowych znaków akcyzy 

Przewidziano możliwość ewidencjonowania podatkowych znaków akcyzy otrzymanych z innego miejsca, w którym podmiot ten prowadzi działalność. 

Wprowadzona regulacja ma na celu dostosowanie ewidencji podatkowych znaków akcyzy do sytuacji, w której podmiot prowadzi działalność gospodarczą związaną ze stosowaniem znaków akcyzy w kilku miejscach (np. w dwóch lub więcej składach podatkowych) i zamierza przekazać te znaki z jednego miejsca do innego własnego zakładu. 

W pozostałym zakresie ewidencje podatkowych znaków akcyzy pozostają bez zmian.

Dokumentacja kontroli nad produkcją, obrotem i zużyciem alkoholu etylowego

Zmiany w dokumentacja kontroli nad produkcją, obrotem i zużyciem alkoholu etylowego zakładają:

  • Rozdzielenie dokumentacji kontroli rektyfikacji alkoholu etylowego od dokumentacji odwadniania alkoholu etylowego,
  • Dodanie dodatkowej dokumentacji kontroli produkcji i rozchodu alkoholu etylowego prowadzonej przez tzw. „małą gorzelnię”, o której mowa w art. 47 ust. 1 pkt 4 Ustawy o podatku akcyzowym.,
  • Dodanie dodatkowej dokumentacji kontroli produkcji i rozchodu alkoholu etylowego lub napojów spirytusowych przez podmiot wytwarzający, inny niż gorzelnie.

Zmiany w dokumentacji prowadzonej przez gorzelnię zakładają:

  • Rezygnację z ewidencjonowania ekstraktu pozornego zacieru, który – jak wynika z doświadczeń organów kontrolnych – nie jest wykorzystywany do celów kontroli
  • Rezygnację z obowiązku rejestrowania opodatkowanych ubytków, gdyż dane wynikają z innych dokumentacji
  • Możliwość łącznej dobowej rejestracji ilości zacieru w przypadku fermentacji prowadzonej w systemie ciągłym
  • Rezygnację z obowiązku odnotowywania zmian w produkcji, wyników codziennej obserwacji stanu naczynia przelewowego w szafce stągwi oraz posadzki pomieszczeń magazynowych, które w wersji papierowej były rejestrowane w kolumnie „uwagi”
  • Rezygnację z rejestrowania informacji o otwarciu i badaniu licznika objętości, przyczynach powstania usterek, ewentualnym wycieku alkoholu etylowego spowodowanego awarią urządzeń lub powstałego wskutek zdarzenia losowego lub siły wyższej

Dokumentacja czynności przy produkcji piwa, wina, napojów fermentowanych lub wyrobów pośrednich

Stary zakres raportowania:

  • 15. Podmiot prowadzący działalność w zakresie produkcji piwa jest obowiązany do odnotowywania czynności produkcyjnych dotyczących sporządzenia warki piwa oraz rozlewu i obrotu piwem w: 

1) karcie gotowania warki; 

2) księdze kontroli produkcji piwa.

Nowy zakres raportowania:

  • 34.Dokumentacjami, o których mowa w art. 138o ustawy, w zakresie produkcji piwa są:

1) dokumentacja wybicia brzeczki;

2) dokumentacja kontroli produkcji piwa.

Dokumentacja wybicia brzeczki

W stosunku do dotychczasowych przepisów, dokumentacja wybicia brzeczki będzie zawierała jedynie dane obejmujące datę i godzinę wybicia brzeczki, ilość brzeczki wybitej w hl, ekstrakt brzeczki wybitej w stopniach Plato oraz ilość brzeczki wybitej w hl przekazanej do fermentacji.

Wg MF zmiana ta ograniczy obowiązki dokumentacyjne, a jednocześnie proponowany zakres danych pozwoli na szacowanie w trakcie wykonywania kontroli ilości wyprodukowanego piwa.

Dokumentacja kontroli produkcji piwa

  • W dokumentacji należy wskazać stopień Plato wyrobu gotowego, który jest rejestrowany w dokumentacji
  • W części dokumentacji dotyczącej przychodów piwa należy wykazać wysokość strat rzeczywistych piwa stwierdzonych na każdej fazie produkcji.
  • Rejestracja dodatków, w tym dodatku wody lub innych dodatków zwiększających objętość piwa gotowego
  • Obowiązek podania ilości piwa w  jednostkach miary właściwych dla ustalenia podstawy opodatkowania, w odniesieniu do której powstaje zobowiązanie podatkowe

Dokumentacja nastawu

Zmiany w dokumentacji nastawu zakładają:

  • Rezygnację z obowiązku rejestrowania wyników analiz laboratoryjnych 
  • Rezygnację z obowiązku raportowania ilości składników w przeliczeniu na 1000 litrów nastawu

Dokumentacja kupażu lub wytwarzania wyrobu winiarskiego

Zmiany w dokumentacji kupażu lub wytwarzania wyrobu winiarskiego zakładają:

  • Rezygnację z obowiązku rejestrowania wyników analiz laboratoryjnych 
  • Rozszerzenie zakresu danych o informację o ilości wyrobu winiarskiego, w odniesieniu do którego powstaje zobowiązanie podatkowe

Protokół w sprawie utraty, zniszczenia, uszkodzenia, zdjęcia, zniszczenia uszkodzonych banderol podatkowych 

Zmiany w protokole w sprawie utraty, zniszczenia, uszkodzenia, zdjęcia, zniszczenia uszkodzonych banderol podatkowych zakładają:

  • Rezygnację z wymogu rejestrowania w protokole numeru akcyzowego podmiotu obowiązanego do oznaczania, ponieważ numer NIP jest wystarczającą informacją do identyfikacji podmiotu
  • Rezygnację z obowiązku rejestrowania numerów ewidencyjnych banderol w przypadku ich zdjęcia z opakowań jednostkowych lub wyrobów akcyzowych
  • Wprowadzenie obowiązku rejestracji liczby i serii banderol, w odniesieniu do każdego rodzaju zdarzeń objętych protokołem (utraty, zniszczenia, uszkodzenia, zdjęcia, zniszczenia uszkodzonych lub zniszczonych banderol)

Protokół ustalenia ilości alkoholu etylowego podczas jego wydania z gorzelni

Zmiany w protokole ustalenia ilości alkoholu etylowego podczas jego wydania z gorzelni zakładają rezygnację z informacji dotyczących:

  • Stanu aparatury i urządzeń gorzelni, naczyń służących do transportu, magazynu i zbiorników oraz nałożonych na nich zamknięć urzędowych
  • Zmiany zamknięć urzędowych
  • Przyrządu pomiarowego wykorzystanego do ustalenia mocy alkoholu etylowego
  • Odbiorcy alkoholu etylowego oraz danych identyfikacyjnych dotyczących środka transportu

Planowane zmiany w ewidencjach

Projekt z 4 października 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ewidencji i innych dokumentacji dotyczących wyrobów akcyzowych i znaków akcyzy zakłada wprowadzenie nowej, dodatkowej części dokumentacji kontroli produkcji i rozchodu alkoholu etylowego lub napojów spirytusowych prowadzona przez gorzelnię. Jest to związane z wprowadzeniem od 01.01.2022 r. obniżonej stawki na alkohol etylowy w określonych przypadkach (art. 93 ust. 5-7).

Sankcje

Ustawodawca nie przewidział nowych sankcji na gruncie kodeksu karnego skarbowego.